WCAG-EM rapport Zorgproducten.nza.nl (NZa) 2024-07-19
Over dit onderzoek
Dit onderzoek is uitgevoerd volgens de evaluatiemethode WCAG-EM
Opdrachtgever en systeem
Zorgproducten.nza.nl (NZa)
Steekproef
- Homepage https://zorgproducten.nza.nl/Home.aspx
- Casus afleiden https://zorgproducten.nza.nl/CasusAfleiden.aspx
- Zorgproductenviewer https://zorgproducten.nza.nl/ZorgproductViewer.aspx
- Zoek zorgproduct https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgproduct.aspx
- Zoek op zorgactiviteit https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgactiviteit.aspx
- Toegankelijkheid https://zorgproducten.nza.nl/toegankelijkheid.htm
- 404 https://zorgproducten.nza.nl/404
- Handleiding https://zorgproducten.nza.nl/404
Omvang van de analyse en beperkingen
Binnen scope:
Alle pagina’s onder https://zorgproducten.nza.nl/
Buiten scope:
Pagina’s onder https://www.nza.nl/
Type test
Volledig
Technologieën die in de website/ app worden gebruikt
HTML5, CSS, Javascript, SVG, DOM, PDF, WAI-ARIA
Opdrachtgever
NZa
Onderzoeker
Dana de Jong
Gebruikte tools en browsers
Systeem
- macOS Sonoma
Browser
- Google Chrome Versie 126
- Safari 17.5
Tools
- Adobe Acrobat Pro
- aXe Devtools
- headingsMap
- Landmarks
- Stylus
- Voice Over
- Wave
- Colour Contrast Analyzer
Standaard, versie en conformiteitsdoel gebruikt
WCAG 2.1 niveau AA
Managementsamenvatting
De website heeft 29 van de 45 criteria behaald (5 criteria zijn niet van toepassing). De website heeft een score van 68% behaald, op basis van 8 pagina’s die zorgvuldig zijn uitgekozen om een representatief beeld te geven van de website. Pdf-documenten worden ook als pagina’s meegeteld.
De website is wel toegankelijk voor sommige mensen, maar niet voor iedereen. Dat maakt dat belangrijke functies en processen niet door iedereen uit te voeren zijn en een significant deel van de gebruikers moeilijkheden zal ervaren om van de website gebruik te maken.
Hieronder zijn een aantal concrete verbeterpunten te vinden, in aanvulling op de rest van het rapport, waarin wij per criterium uitleggen wat werkt en wat meer aandacht nodig heeft om volledig toegankelijk te zijn. Er zijn bevindingen gedaan die zich herhalen op andere pagina’s, dus let goed op bij het aanmaken van nieuwe pagina’s dat deze fouten niet worden herhaald:
- Er zijn tabellen gevonden die functionaliteit verliezen bij het inzoomen van de webpagina (1.4.10 Reflow en 1.4.4 Herschalen van tekst). De tabel wordt dan namelijk niet volledig weergegeven en er kan ook niet gescrold worden in de tabel. Hierdoor kunnen niet alle gegevens in de tabel worden weergegeven en sommige knoppen in de tabel kunnen niet worden bereikt.
- Op meerdere pagina’s zijn er knoppen gevonden die niet bereikbaar zijn met het toetsenbord en daarom ook niet bedienbaar zijn met het toetsenbord (2.1.1 Toetsenbordtoegankelijk).
- Er zijn invoervelden gevonden die niet toegankelijk zijn, bijvoorbeeld: Een invoerveld dat alleen een placeholder heeft als label. Dit label verdwijnt dus wanneer de gebruiker begint met typen (1.3.1 Info en relaties). Ook zijn er invoervelden waarbij het invoerveld en label niet goed gekoppeld zijn; het id van het invoerveld komt namelijk niet overeen met de naam van het label (1.3.1 Info en relaties).
Als laatste willen wij nog een paar punten uitlichten. Dit zijn geen eisen vanuit de WCAG 2.1 niveau AA, maar naar onze mening wel belangrijke punten om mee te nemen in de toekomst om de website toegankelijker en gebruiksvriendelijker te maken:
- Het wordt geadviseerd om te kijken naar een ander, toegankelijker alternatief voor de pdf Handleiding. Daarnaast is het beter om afbeeldingen met een hogere resolutie te gebruiken in de pdf.
- Het informatie-icoon in de header opent de pdf Handleiding. Dit icoon heeft als alternatieve tekst ‘’Informatie’’. Het is informatiever voor de gebruiker om toe te voegen dat dit icoon linkt naar het pdf-document Handleiding.
- Er is geen h1 gevonden op de 404-pagina. Het is beter om de titel ‘’Helaas, deze pagina is niet gevonden’’ op te maken als h2 dan als h1. Hetzelfde geldt voor de Toegankelijkheid-pagina, Casus afleiden-pagina en Zorgproductenviewer-pagina.
Checklist
| Voldoende | Onvoldoende | Niet van toepassing | Totaal | % |
|---|---|---|---|---|
| 29 | 16 | 5 | 50 | 68 % |
Hebben betrekking op de standaarden, maar zijn geen onderdeel van specifieke richtlijn
U101: Toegankelijkheids-ondersteunende technologie wordt gebruikt zoals HTML5, WAI-ARIA, CSS3 of JavaScript Voldoende
Toelichting
Alle gebruikte technologien moeten ondersteuning bieden voor toegankelijkheidsinformatie en moeten gebruikt kunnen worden met hulpsoftware
Dit criterium heeft geen betrekking op een specifiek WCAG-criterium, maar moet behaald worden om aan de richtlijnen te voldoen
U701: De website/ app is getest met screenreaders op zowel desktop als mobiel om te controleren of alle content toegankelijk is en correct werkt. Voldoende
Toelichting
Test in ieder geval met VoiceOver op iOS en NVDA op Firefox of Chrome op Windows.
U801: De website/ app heeft een goede toegankelijkheidspagina Voldoende
Toelichting
Dit is verplicht om te voldoen aan het Besluit Digitaal Toegankelijke Overheid, en de European Accessibility Act.
1.1.1 Niet-tekstuele inhoud
U201: Alle betekenisvolle afbeeldingen en visuele elementen hebben een tekstueel alternatief dat de betekenis goed kan overbrengen Onvoldoende
Toelichting
Voorbeelden van betekenisvolle grafische elementen zijn foto's, illustraties en pictogrammen die worden gebruikt om informatie te verstrekken of een soort visuele aanwijzing aan de gebruiker te geven. Voor gebruikers met een visuele beperking is het belangrijk dat zij op een andere manier dezelfde informatie krijgen.
De grens tussen betekenisvolle en decoratieve afbeeldingen is subjectief, maar als u afbeeldingen gebruikt om de boodschap die u aan uw gebruikers communiceert te versterken, moeten de afbeeldingen bijna altijd een tekstalternatief hebben.
Er zijn enkele uitzonderingen op dit criterium, zoals wanneer het tekstalternatief herhaling zou veroorzaken. Bijvoorbeeld, u zou een printerpictogram kunnen hebben met de zichtbare tekst "Afdrukken" in directe nabijheid. Als het pictogram zijn eigen tekstalternatief had, zou de informatie worden gedupliceerd.
Om een tekstalternatief te bieden voor een <img>, gebruik de alt-attribuut wanneer mogelijk. Als dit niet mogelijk is, kunt u het aria-label attribuut gebruiken (bijv. op <svg> afbeeldingen).
Het belangrijkste is dat alle informatie die met afbeeldingen wordt gegeven, ook beschikbaar is in tekst.
Bevindingen per richtlijn
Icoon met ontoereikend tekstueel alternatief
Prioriteit:
Hoog
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is een icoon gevonden waarvan het tekstueel alternatief mist of niet voldoende omschrijvend is. Zie bijvoorbeeld:
- Het exporteer-icoon (zie afbeelding) heeft als alternatieve tekst ‘’Export’’. Dit is Engels en er mist nog informatie die wel visueel duidelijk wordt gemaakt met het icoon, namelijk dat het geëxporteerd wordt als CSV. Een betere alt-tekst zou zijn ‘’Exporteer als CSV’’. Dit probleem komt voor op:
- Zoek op zorgactiviteit (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgactiviteit.aspx)
- Zoek zorgproduct (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgproduct.aspx)
- Het feedback icoon in de header (zie afbeelding) heeft de alternatieve tekst ‘’Feedback’’. Het is door dit tekstuele alternatief niet duidelijk dat met deze knop de feedback via een mail gegeven moet worden en hierdoor een mailapplicatie wordt geopend. Dit probleem komt voor op:
- Alle webpagina’s
- De +-knop en x-knop (zie afbeelding), deze knoppen hebben geen tekstueel alternatief terwijl dat wel nodig is. Dit probleem komt voor op:
- Casus afleiden (https://zorgproducten.nza.nl/CasusAfleiden.aspx)
- In de Resultaten-tabel is in de laatste kolom een icoon (Detail-knop) te zien (zie afbeelding), welke dient als knop. Dit icoon mist een alternatieve tekst. Ook het icoon van de flowchart, mist ook een alternatieve tekst. Dit probleem komt voor op:
- Zoek zorgproduct (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgproduct.aspx)
- Zoek op zorgactiviteit (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgactiviteit.aspx)
Afbeelding met ontoereikend tekstueel alternatief
Prioriteit:
Gemiddeld
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is een afbeelding gevonden waarvan het tekstueel alternatief mist of niet voldoende omschrijvend is. Zie bijvoorbeeld:
- Het NZa-logo in de header op de Toegankelijkheid-pagina. Dit logo heeft als tekstueel alternatief ‘’Nederlandse Zorgautoriteit’’. Het is beter om dit te veranderen naar ‘’Logo Nederlandse Zorgautoriteit’’. Dit probleem komt voor op:
- Toegankelijkheid (https://zorgproducten.nza.nl/toegankelijkheid.htm)
- Het NZa-logo in de header. Dit logo heeft geen tekstueel alternatief. Het is beter om de alternatieve tekst toe te voegen ‘’Logo Nederlandse Zorgautoriteit’’. Hetzelfde geldt voor het logo in de footer. Dit probleem komt voor op:
- Alle webpagina’s
U202: Afbeeldingen die decoratief zijn, of waar een tekstueel alternatief zou leiden tot herhaling voor de gebruiker, hebben geen tekstueel alternatief Voldoende
Toelichting
Als afbeeldingen gebruikt worden als een link, en er ook tekst in de link staat, moet er geen alt-tekst toegevoegd worden als deze dezelfde informatie zou geven.
Om decoratieve afbeeldingen goed te delen kan je CSS background images gebruiken, je kan het alt-attribuut leeg laten, of je kan role="presentation" op de afbeelding zetten.
U203: Video's en animaties hebben een titel nodig die het onderwerp beschrijft Voldoende
Toelichting
Video's en animaties moeten een titel hebben die het onderwerp beschrijft. Hier wordt verwacht dat het element een titel heeft van wat de content van de video of animatie is.
Dit kan je doen door een kop boven de video of tekst te zetten. Als je bijvoorbeeld een video op de website zet waarin een introductie wordt gegeven over digitale toegankelijkheid, is het afdoende om een kop met de tekst "Introductie digitale toegankelijkheid" te plaatsen.
U212: Een kaart heeft een titel en beschrijving die het doel van de kaart beschrijft Voldoende
Toelichting
Als een plattegrond wordt toegevoegd aan de pagina, moet er een titel worden toegevoegd aan de plattegrond. Op deze manier is het duidelijk voor gebruikers wat de context en onderwerp is van de plattegrond.
1.2.1 Alleen audio en alleen video (vooraf gemaakt)
U204: Vooraf opgenomen audio fragmenten hebben een gelijk tekstueel alternatief Niet van toepassing
Toelichting
Een link naar de text versie is voldoende, maar het moet duidelijke gelabeld zijn zodat de gebruiker het makkelijk kan vinden
1.2.2 Bijschriften (vooraf opgenomen)
U205: Alle vooraf opgenomen video content heeft ondertiteling Niet van toepassing
Toelichting
Om te voldoen aan de EN 301 549 en WCAG richtlijnen moeten de ondertitelingen in dezelfde taal zijn als de video.
1.2.3 Audiobeschrijving of media-alternatief (vooraf opgenomen)
U213: Er is audiobeschrijving of een media-alternatief voor video's Niet van toepassing
Toelichting
r wordt een alternatief geleverd voor video’s. Hier kan op twee manieren aan worden voldaan:
- Het aanbieden van audiobeschrijving: Een audiobeschrijving legt uit wat er visueel gebeurt in een video in de vorm van een audiotrack. Er wordt zo context toegevoegd aan visuele informatie. Dit is dus een extra toevoeging aan de normale bijschriften van een video, zoals ondertiteling. Als de video een verteller of spreker heeft die alle relevante informatie geeft, is er geen behoefte aan een aparte audiobeschrijving.
- Of het aanbieden van een media-alternatief: Hieronder valt bijvoorbeeld een volledig teksttranscriptie van de video.
Er zijn uitzonderingen:
- Wanneer de video zelf al een alternatief is en is duidelijk als zodanig gemarkeerd.
- Je hebt geen audiobeschrijving nodig als alle informatie in de video in de reguliere soundtrack wordt verstrekt.
1.2.4 Bijschriften (live)
U206: Er worden ondertitels voor doven en slechthorende geleverd voor alle live audiocontent in gesynchroniseerde media Niet van toepassing
1.2.5 Audiobeschrijving (vooraf opgenomen)
U208: Er wordt een audiodescriptie geleverd voor alle vooraf opgenomen videocontent in gesynchroniseerde media Niet van toepassing
Toelichting
Een audiobeschrijving legt uit wat er visueel gebeurt in de video aan gebruikers die niet kunnen zien. Dit wordt vaak gedaan als een aparte video met een audiodescriptie, maar kan ook worden gedaan als een extra audiotrack op de originele video dat de gebruiker kan aan- en uitzetten.
Voorbeelden van visuele informatie die moet worden opgenomen in de audiobeschrijving zijn tekstlabels en naamborden.
Als de video een verteller of spreker heeft die alle relevante informatie geeft, is er geen behoefte aan een aparte audiobeschrijving.
Hier is een voorbeeld van een audiobeschrijving: https://www.youtube.com/watch?v=O7j4_aP8dWA
1.3.1 Info en relaties
U302: Alle visuele koppen zijn in de code weergeven als semantische koppen met het bijbehorende kop-niveau Voldoende
Toelichting
Gebruik HTML elementen H1 tot H6. Als dat niet mogelijk is kunt u WAI-ARIA gebruiken.
U303: Er worden geen kop-niveaus overgeslagen Voldoende
Toelichting
H1 zou gevolgd moeten worden door een andere H1 of H2 kop. H2 zou gevolgd moeten worden door H1, H2 of H3 enz. Ga niet direct van H1 naar H4.
U304: Er worden geen witregels of lege paragrafen gebruikt om ruimte te maken in de tekst Onvoldoende
Toelichting
Typografie is belangrijk voor leesbaarheid. Onderdeel van typografie is de witruimte tussen tekstregels en rondom headings. Ruimte tussen tekst moet door formatting gemaakt worden, niet door witregels toe te voegen.
Witregels met meerdere line breaks of met lege paragrafen worden voorgelezen door hulpsoftware als "leeg" wat een vervelende UX tot gevolg heeft.
Bevindingen per richtlijn
Er is gebruik gemaakt van br om witruimte te creëren
Prioriteit:
Laag
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is gebruik gemaakt van een <br> om witruimte te creëren. Zie bijvoorbeeld onder de kop Nieuws, daar is gebruik gemaakt van <br> om witruimte te creëren. Dit probleem komt voor op:
- Homepage (https://zorgproducten.nza.nl/Home.aspx)
U305: Lijsten hebben een juiste opmaak in de code Voldoende
Toelichting
In HTML zijn er drie verschillende soorten lijsten:
- Niet-gesorteerde lijsten, gemaakt met ul en li elementen
- Gesorteerde lijsten, gemaakt met ol en li elementen
- Omschrijvende lijsten, gemaakt met dl, dt en dd elementen
U306: Het blockquote HTML-element wordt gebruikt voor langere citaten, en q voor kortere citaten Voldoende
Toelichting
Informatie over het blockquote element kan je vinden op:
https://www.w3.org/WAI/tutorials/page-structure/content/#blockquote
Informatie over het q element kan je vinden op:
https://www.w3.org/TR/WCAG20-TECHS/H49
Denk er aan zelf geen aanhalingstekens te gebruiken bij q- en blockquote-elementen. Dit wordt door de browser of user agent gedaan.
U307: Er wordt correct gebruik gemaakt van WAI-ARIA Voldoende
Toelichting
WAI-ARIA, oftewel ARIA, staat voor *Web Accessibility Initiative - Accessible Rich Internet Applications,* dit zijn extra attributen die ontbrekende informatie kan melden aan hulptechnologieën.
Hiervoor is het belangrijk aria-attributen op correcte wijze te gebruiken. Als er gebruik gemaakt van onjuiste of overbodige aria-attributen, kan dit verwarring opleveren, vooral bij gebruik van een schermlezer.
U308: Regel- en kolomkoppen worden met th-elementen aangegeven en hebben het juiste scope- of header-attribuut Voldoende
Toelichting
Het th-element wordt gebruikt om header-cellen van een tabel aan te geven. Dit kan een regel of kolom zijn, maar ook meerdere regels of kolommen. Zorg er voor dat cellen met data en cellen met headers goed aangegeven zijn. Dat kan bijvoorbeeld met het scope attribuut.
Het scope attribuut kan de volgende waardes hebben:
- row = een rij
- col = een kolom
- rowgroup = alle regels na deze cel binnen een tbody-element
- colgroup = alle volgende kolommen in een groep binnen een colgroup-element
In complexere tabellen kan je header-attributen gebruiken.
Bijvoorbeeld:
<th id=”aheading”>A heading</th>
<th id=”asecondheading”>A second heading</th>
<td headers=”aheading asecondheading”>Data cell with two headings</td>
Let op dat header cellen zelf kunnen linken aan andere header cellen.
U309: Alle tabellen zijn opgemaakt met de juiste HTML tabel Voldoende
Toelichting
Gebruik native HTML elementen (table, thead, tbody, caption, tr, th, td) of respectievelijke WAI-ARIA rollen
U311: Tabel-onderschriften zijn gemaakt het het caption-element Voldoende
Toelichting
Gebruik het <caption> element om een tabel-onderschrift te maken. Als dit niet mogelijk is, kan je een normale heading gebruiken met het juiste h-niveau (H1-H6).
U316: Foutmeldingen die te maken hebben met specifieke formuliervelden zijn gekoppeld aan het bijbehorende element Voldoende
Toelichting
Dit kan je doen door de foutmelding in het label-element te zetten, of door aria-describedby attributen te gebruiken.
U317: Formuliervelden die bij elkaar horen, zijn gegroepeerd, zijn in dezelfde fieldset en hebben een omschrijvende legenda Voldoende
Toelichting
Gebruik het fieldset-element om gerelateerde functionaliteiten binnen formulieren te linken, zoals radio buttons. Gebruik het legend-element om een korte omschrijving aan de groep te geven. Let er op dat de legenda het eerste child-element van de fieldset moet zijn.
Je kan ook het respectievelijke WAI-ARIA attribuut role="group" gebruiken en aria-labelledby
U318: Alle omschrijvingen en labels zijn in de code gekoppeld aan het bijbehorende formulierveld Onvoldoende
Toelichting
Dit wordt meestal gedaan door het visuele label in het label-element te zetten, en deze te koppelen met form control. Als het nodig is, kan je aria-label gebruiken om instructies in de code toe te voegen aan form control zonder deze visueel te tonen.
Bevindingen per richtlijn
Label en invoerveld niet goed gekoppeld
Prioriteit:
Kritisch
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Het label voor het invoerveld is programmatisch niet of niet goed gekoppeld aan het invoerveld zelf. Het beste, en de door de meeste hulpsoftware ondersteunde methode, is het label een “for”-attribuut te geven en daarmee te refereren aan het “id”-attribuut van het invoerveld. Zie bijvoorbeeld: Het Declaratiecode-invoerveld op de Zoek zorgproduct-pagina. Het ‘’id’’ van het invoerveld komt namelijk niet overeen met de naam het label (<label for=’’…’’>). Dit komt voor bij meerdere invoervelden. Dit probleem komt voor op meerdere pagina's, zoals:
- Zoek op zorgactiviteit (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgactiviteit.aspx)
- Zorgproductenviewer (https://zorgproducten.nza.nl/ZorgproductViewer.aspx)
- Homepage (https://zorgproducten.nza.nl/Home.aspx)
U324: Waar mogelijk wordt gebruik gemaakt van semantische HTML Voldoende
Toelichting
Het wordt aanbevolen dat HTML wordt gebruikt op een manier waarmee mensen bekend zijn. Dit betekent het gebruik van semantische HTML en de conventies volgt die we vaak op het internet zien. Deze consistentie zorgt ervoor dat mensen ermee kunnen communiceren zoals ze gewend zijn, wat de cognitieve belasting zal verminderen.
Bijvoorbeeld links in tekst die niet zijn opgemaakt zijn als link, hierdoor zijn ze niet aanklikbaar met de muis en ook niet bedienbaar via het toetsenbord. Dit is verwarrend voor gebruikers, met name gebruikers van schermlezers of mensen met een cognitieve beperking, omdat de verwachting is dat je een link direct kunt aanklikken en niet nog los hoeft te selecteren en kopiëren.
U325: Alle visuele relaties die zichtbaar zijn in de content, zijn ook zichtbaar in de code Onvoldoende
Toelichting
Denk bijvoorbeeld aan een chat widget. Je kan zien dat de linker berichten van de andere persoon zijn, en de rechter berichten van jou. Dit moet ook duidelijk zijn in de code.
Bevindingen per richtlijn
Pdf heeft verkeerde tag opmaak
Prioriteit:
Hoog
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
De pdf heeft wel een tag of elementen structuur, maar deze is niet goed opgebouwd, waardoor de tags niet voldoende overeenkomen met de semantische structuur. Het is belangrijk de tags altijd goed te controleren, met name als je software gebruikt om de tags automatisch toe te voegen, zodat hulpsoftware het document goed uit kan lezen. Zie bijvoorbeeld: De titel in het pdf is niet opgemaakt als <h1>, maar als <p>. Daarnaast zijn decoratieve elementen niet getagd als <artifact>. Dit probleem komt voor op:
- Handleiding NZa zorgproductapplicatie (pdf) (https://zorgproducten.nza.nl/Handleiding.pdf)
U326: Help-teksten en instructies voor een specifiek formulierveld zijn in de code aan dit formulierveld gekoppeld Onvoldoende
Toelichting
Dit betreft hulpteksten in instructieteksten, niet het label zelf.
Je kan de aria-labelledby of aria-describedby attributen gebruiken om te refereren aan een hulptekst.
Gebruik aria-labelledby als de instructie het formulier volledig omschrijft.
Gebruik het aria-describedby als de hulptekst een extra omschrijving geeft, of als er al een label is gelinked aan het formulier.
Bevindingen per richtlijn
Placeholder als enige label voor invoerveld
Prioriteit:
Hoog
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er wordt gebruik gemaakt van een placeholder als enige label voor het invoerveld, er is geen programmatisch gekoppeld label of aria-label aanwezig. Hierdoor is dit label niet continu beschikbaar, wat verwarrend kan zijn tijdens het invullen omdat je niet eenvoudig terug kan vinden wat er qua invoer verwacht wordt. Zie bijvoorbeeld: Het Zorgproductcode, declaratiecode, omschrijving-invoerveld op de Homepage. Dit invoerveld heeft alleen een placeholder als label, dit verdwijnt dus wanneer de gebruiker begint met typen of wanneer de dropdown lijst wordt geopend. Dit probleem komt voor op:
- Homepage (https://zorgproducten.nza.nl/Home.aspx)
U631: Het menu staat binnen een nav-element Voldoende
Toelichting
Het nav-element wordt gebruikt om gebruikers met een visuele beperking te laten weten dat dit links zijn voor websitenavigatie.
1.3.2 Betekenisvolle volgorde
U319: Elementen zijn in een logische volgorde geplaatst in de broncode Voldoende
Toelichting
Dit is belangrijk voor gebruikers van schermlezers, omdat de volgorde in de broncode de leesvolgorde bepaalt. Als regel moet de volgorde van de paginainhoud zinvol zijn, zelfs wanneer CSS is uitgeschakeld.
U617: Componenten die bedoeld zijn als modal dialogs staan gebruikers niet toe om content op de achtergrond te selecteren Voldoende
Toelichting
Modal dialogs zijn componenten die bovenop normale content op de pagina getoond worden. Er wordt van de gebruiker verwacht dat er iets gedaan wordt met deze content, voordat de gebruiker verder kan met de originele content. Modals moeten worden aangegeven in HTML met aria-modal="true".
Een belangrijk aspect hierbij is dat gebruikers die met het toetsenbord navigeren en gebruikers met schermlezers de focus in het modale dialoogvenster moeten behouden totdat ze hun mening over de inhoud hebben gevormd en het actief hebben gesloten. Daarom zou je niet per ongeluk de focus op de achtergrond moeten kunnen krijgen.
1.3.3 Zintuiglijke kenmerken
U402: Instructies zijn niet alleen afhankelijk van zintuiglijke eigenschappen van componenten Voldoende
Toelichting
Vermijd "klik op de knop aan de rechterkant" en soortgelijke uitdrukkingen.
Je kunt richtingen, grootte, vormen en kleuren gebruiken in je instructies, maar er niet volledig op vertrouwen. Bijvoorbeeld "klik op de knop 'ja' aan de rechterkant" zou acceptabel zijn omdat het ook het zichtbare label bevat.
1.3.4 Weergavestand
U506: De website/ app kan worden gebruikt in alle schermoriëntaties Voldoende
1.3.5 Identificeer het doel van de input
U406: Het doel van elk invoerveld is gespecifieerd in de opmaak Voldoende
Toelichting
Wanneer mogelijk, moet je markup gebruiken om het doel van elk invoerveld aan te geven. Dit kan gedeeltelijk worden gedaan door het juiste element/type/markup te kiezen.
In HTML moet je het attribuut autocomplete gebruiken om te verklaren welk type gegevens de gebruiker moet invoeren in invoervelden die gegevens over de gebruiker verzamelen. Dit maakt het gemakkelijker voor browsers en ondersteunende technologie om eerder opgeslagen gegevens automatisch in te vullen. Lees meer over het attribuut en mogelijke waarden hier:
https://developer.mozilla.org/en-US/docs/Web/HTML/Attributes/autocomplete
1.4.1 Gebruik van kleur
U403: Kleur wordt niet als het enige visuele middel gebruikt om informatie over te brengen, een actie aan te geven, tot een reactie op te roepen of een visueel element te onderscheiden Voldoende
Toelichting
Voor gebruikers die moeite hebben met het onderscheiden van kleuren, of die cognitieve beperkingen hebben, is het belangrijk dat kleur niet de enige manier is om een status of informatie door te geven.
Kleur mag je niet als het enige visuele middel gebruiken om informatie over te brengen, om een actie aan te geven, tot een reactie op te roepen of om een visueel element te kunnen onderscheiden.
Kleuren en vormen worden meestal decoratief gebruikt, maar soms vervullen ze ook een communicatieve functie of zijn ze essentieel om de inhoud van een webpagina te begrijpen. Dit ijkpunt gaat, naast kleur, ook over het gebruik van vormen of verwijzingen naar locaties op het scherm. Denk hierbij aan foutmeldingen, bevestigingen of aanduidingen van beschikbaarheid.
U404: Links zijn niet alleen herkenbaar door hun kleur Voldoende
Toelichting
Je kan onderstrepen of icoontjes, dikgedrukte tekst, of andere visuele indicatoren gebruiken,
Het is niet voldoende als deze indicatoren alleen zichtbaar zijn als je over het element hovered, omdat ze dan niet toegankelijk zijn voor hulpsoftware.
Het moet makkelijk te zien zijn welk element op een pagina interactief is, zonder op de elementen te hoeven focussen.
1.4.2 Audiobesturing
U429: Elk geluid dat automatisch start en meer dan 3 seconden speelt, kan worden gepauzeerd of uitgeschakeld Voldoende
Toelichting
Dit criterium is van toepassing op geluiden die minstens 3 seconden duren.
1.4.3 Contrast (minimaal)
U409: Alle tekst heeft voldoende contrast ten opzichte van de achtergrond Onvoldoende
Toelichting
Kleine tekst (lager dan 14px bold of 18px regular) minimaal een contrastverhouding van 4.5:1
Grote tekst (14px bold of hoger en 18px regular of hoger) minimaal een contrastverhouding van 3.0:1.
Als de achtergrond varieert, meet dan waar de contrast het laagste is.
https://developer.paciellogroup.com/resources/contrastanalyser/
Bevindingen per richtlijn
Tekst met onvoldoende contrast
Prioriteit:
Laag
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is een tekst gevonden met een te lage contrastverhouding ten opzichte van de achtergrondkleur. Zie bijvoorbeeld:
De paginanummers. De paginanummers die niet actief zijn, hebben onvoldoende contrast tussen de witte cijfers en de lichtblauwe achtergrond (1,5:1), zie afbeelding. Dit probleem komt voor op:
- Zoek zorgproduct (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgproduct.aspx)
- Zoek op zorgactiviteit (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgactiviteit.aspx)
1.4.4 Formaat wijzigen
U503: Gebruikers kunnen de tekstinhoud minstens 200 procent vergroten Onvoldoende
Toelichting
Voor veel gebruikers is het belangrijk om de tekstgrootte te kunnen vergroten. Dit is niet alleen belangrijk voor gebruikers met een visuele beperking, maar ook voor gebruikers die de website/ app op een klein apparaat zoals een smartphone gebruiken of in fel zonlicht.
Om aan de criteria in WCAG en EN 301 549 te voldoen, is het voldoende om een mechanisme in de website/ app aan te bieden waarmee gebruikers de tekst met 200% kunnen vergroten, maar voor veel gebruikers is het belangrijk om de website/ app op andere manieren te kunnen vergroten. Blokkeer de mogelijkheid van gebruikers niet om de website/ app in een webbrowser te vergroten. Probeer ervoor te zorgen dat de website/ app reageert op de instellingen van gebruikers binnen de webbrowser en het besturingssysteem. Om aan dit criterium in WCAG en EN 301 549 te voldoen, hoef je dit niet te doen, maar er is een ander criterium in EN 301 549 die vereist dat de website/ app luistert naar gebruikersinstellingen binnen het besturingssysteem. Lees hier meer over op U510/U511.
Let op dat je niet per se zo'n functie in je website/ app nodig hebt. Het is veel beter voor de gebruiker om gebruikersinstellingen binnen de browser en het besturingssysteem te respecteren. Dat zou de belangrijkste aanpak moeten zijn.
Bevindingen per richtlijn
Herschalen van tekst met verlies van functionaliteit
Prioriteit:
Kritisch
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Bij het vergroten van tekst naar 200% ontstaat er een verlies van functionaliteit. Zie bijvoorbeeld:
- De 404-pagina, hier valt de content in de <main> weg onder de header en footer. De header en footer zijn namelijk zichtbaar over de gehele viewport en overlappen de content (zie afbeelding). Dit probleem komt voor op:
- De Resultaten-tabel, er kan niet gescrold worden in deze tabel. Hierdoor worden niet alle gegevens weergeven. Ook de detail-knop kan niet worden weergeven en niet worden geopend hierdoor (zie ook 1.4.10). Dit probleem komt voor op:
- Zoek op zorgactiviteit (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgactiviteit.aspx)
- Zoek zorgproduct (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgproduct.aspx)
- Het NZa-logo (knop) in de header valt achter het navigatiemenu. Hierdoor is de de knop met het NZa-logo niet te bedienen met een muis, daarnaast zorgt deze overlap van elementen ook voor mindere leesbaarheid. Dit probleem komt voor op:
- Alle webpagina’s
1.4.5 Afbeeldingen van tekst
U411: Gebruik tekst, geen afbeeldingen van tekst Onvoldoende
Toelichting
In complexe afbeeldingen zoals diagrammen is het acceptabel dat sommige tekst als onderdeel van de afbeelding wordt weergegeven.
Logotypen zijn ook een acceptabele uitzondering.
Bevindingen per richtlijn
Pdf bevat afbeeldingen van tekst
Prioriteit:
Hoog
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is een afbeelding waarin tekst is ingesloten in de afbeelding, waarvan de tekst essentieel is voor de context. Deze tekst is niet toegankelijk voor gebruikers van schermlezers of mensen die de opmaak van tekst wijzigen (zoals beschreven in 1.4.12). Je kunt de tekst beter met behulp van CSS op de afbeelding plaatsen. Zie bijvoorbeeld de afbeeldingen in de pdf. Dit probleem komt voor op:
- Handleiding NZa zorgproductapplicatie (pdf) (https://zorgproducten.nza.nl/Handleiding.pdf)
1.4.10 Reflow
U501: De lay-out is responsive en past zich aan aan de grootte van het scherm Onvoldoende
Toelichting
Alle content moet responsief zijn, maar het wettelijke criterium staat enkele uitzonderingen toe. Situaties waarin het moeilijk of onmogelijk is om de functionaliteit te behouden wanneer de viewport- of schermgrootte te klein wordt, zijn acceptabele uitzonderingen. Uitzonderingen zijn onder meer complexe tabellen, kaarten, spelletjes en videospelers. Onze aanbeveling is om de inhoud indien mogelijk volledig responsief te maken.
Bevindingen per richtlijn
Verlies van functionaliteit in reflow
Prioriteit:
Kritisch
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is een component gevonden met verlies van functionaliteit tijdens reflow. Zie bijvoorbeeld:
- Wanneer het venster Details wordt geopend in reflow, valt een deel van de content weg. Het is niet mogelijk om te scrollen, waardoor deze informatie verloren gaat. Daarnaast valt de flowchart/viewer-knop deels achter de Sluit detail-knop (afbeelding). Dit probleem komt voor op:
- Zorgproductenviewer (https://zorgproducten.nza.nl/ZorgproductViewer.aspx)
- Casus afleiden (https://zorgproducten.nza.nl/CasusAfleiden.aspx)
- Het navigatiemenu in de header. In reflow zijn meerdere onderdelen van het navigatiemenu niet zichtbaar, zoals de knoppen Casus afleiden, Zorgproductenviewer etc. Dit probleem komt voor op:
- Alle webpagina’s
- De 404-pagina, hier valt de content in de <main> weg onder de header en footer. De header en footer zijn zichtbaar over de gehele viewport en overlappen de content (zie afbeelding). Dit probleem komt voor op:
- De Resultaten-tabel, er kan niet gescrold worden in deze tabel. Hierdoor worden niet alle gegevens weergeven. Ook de detail-knop kan niet worden weergeven en niet worden geopend hierdoor (zie ook 1.4.4). Dit probleem komt voor op:
- Zoek zorgproduct (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgproduct.aspx)
- Zoek op zorgactiviteit (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgactiviteit.aspx)
1.4.11 Contrast van niet-tekstuele content
U408: Grafische inhoud die wordt gebruikt voor interactieve besturingselementen, het tonen van status of het verstrekken van informatie, heeft voldoende contrast ten opzichte van de achtergrond. Onvoldoende
Toelichting
Onderdelen van de interface en grafische objecten moeten een contrastverhouding van ten minste 3:1 hebben ten opzichte van de aangrenzende kleuren.
https://developer.paciellogroup.com/resources/contrastanalyser/
Bevindingen per richtlijn
Focusindicator met onvoldoende contrast
Prioriteit:
Gemiddeld
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
De focusindicator heeft niet voldoende contrast, dit moet minimaal 3:1 zijn. De standaard focusindicator garandeert niet voldoende kleurcontrast. Zie bijvoorbeeld:
- De blauwe focusindicator op witte achtergrond, deze heeft een contrastverhouding van 2,1:1 (zie afbeelding). Dit probleem komt voor op:
- Toegankelijkheid (https://zorgproducten.nza.nl/toegankelijkheid.htm)
- De focusindicator in het navigatiemenu. De focusindicator is een lichtblauw vlak, dit heeft een contrastverhouding van 1,1:1 met de witte achtergrond, dit is dus onvoldoende (zie afbeelding) Dit probleem komt voor op:
- Alle webpagina’s
Grafisch object met onvoldoende contrast
Prioriteit:
Gemiddeld
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is een grafisch object gevonden met een te laag contrast ten opzichte van naastgelegen kleuren. Zie bijvoorbeeld:
De gele omlijning in de flowchart (zie afbeelding). Het geel heeft een contrastverhouding van 2,0:1 met de witte achtergrond. De lichtblauwe lijnen hebben een contrastverhouding van 1,5:1 met de witte achtergrond. Dit probleem komt voor op:
- Casus afleiden (https://zorgproducten.nza.nl/CasusAfleiden.aspx)
- Zorgproductenviewer (https://zorgproducten.nza.nl/ZorgproductViewer.aspx
Icoon met onvoldoende contrast
Prioriteit:
Gemiddeld
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is een icoon gevonden met onvoldoende contrast met naastgelegen kleuren. Zie bijvoorbeeld: De knop (zie afbeelding) waarmee de grootte van het Filters- en Afleiden-venster aangepast kan worden, het icoon van de knop heeft een contrastverhouding van 1,5:1 met de achtergrond. Dit probleem komt voor op:
- Zorgproductenviewer (https://zorgproducten.nza.nl/ZorgproductViewer.aspx)
- Casus afleiden (https://zorgproducten.nza.nl/CasusAfleiden.aspx)
Invoerveld met onvoldoende contrast
Prioriteit:
Laag
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is een invoerveld gevonden met een rand of achtergrondkleur, met een te laag contrast ten opzichte van naastgelegen kleuren. Zie bijvoorbeeld: De invoervelden op meerdere pagina’s hebben een contrastverhouding van 1,5:1. Dit probleem komt voor op meerdere pagina's zoals:
- Zoek zorgproduct (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgproduct.aspx)
- Zorgproductenviewer (https://zorgproducten.nza.nl/ZorgproductViewer.aspx)
- Homepage (https://zorgproducten.nza.nl/Home.aspx)
1.4.12 Tekstafstand
U502: Bij het wijzigen van de instellingen voor tekstafstand is er geen verlies van content of functionaliteit Voldoende
Toelichting
Tekst mag nooit afgesneden worden of overlappen als de tekstinstellingen worden aangepast. Om dit te testen moet een tool gebruikt worden zoals:
https://codepen.io/stevef/pen/YLMqbo/
Als een bezoeker van je website een of meerdere van onderstaande stijleigenschappen wijzigt — met behulp van de browserinstellingen of door een persoonlijke stylesheet aan te maken — moet alle inhoud leesbaar blijven en mag geen functionaliteit verloren gaan.
- De regelafstand moet minstens 1,5 keer groter gemaakt kunnen worden dan de lettergrootte.
- De afstand onder (of tussen) paragrafen moet minstens 2 keer groter gemaakt kunnen worden dan de lettergrootte.
- De letterafstand (tracking) moet minstens 0,12 keer groter gemaakt kunnen worden dan de lettergrootte.
- De woordafstand (spacing) moet minstens 0,16 keer groter gemaakt kunnen worden dan de lettergrootte.
1.4.13 Content bij hover of focus
U602: Aanvullende content die door hover met de aanwijzer zichtbaar wordt, kan door de gebruiker naar wens behouden of verborgen worden Voldoende
Toelichting
Het moet ook mogelijk zijn om hovercontent te verbergen zonder de focus te verplaatsen van het object dat de content activeert, bijvoorbeeld door op de ESC-toets te drukken.
2.1.1 Toetsenbord toegankelijk
U601: Elke gebruikersinteractie die mogelijk is met een muis of een touchscreen, kan ook worden uitgevoerd met een toetsenbord Onvoldoende
Toelichting
Een fundamenteel aspect van een website/ app die toegankelijk is, is dat deze volledig kan worden bediend met alleen een toetsenbord. Veel alternatieve bedieningsmethoden zijn gebaseerd op toetsenbordopdrachten. Spraakbesturing is bijvoorbeeld ook gedeeltelijk gebaseerd op toetsenbordopdrachten. Voor blinde gebruikers op pc's en Macs is er geen alternatief voor toetsenbordnavigatie.
Toetsenbordnavigatie is gebaseerd op het verplaatsen van de focus tussen interactieve objecten zoals links, knoppen en formuliervelden door op de TAB-toets te drukken. Door spaties, Enter of pijltoetsen te gebruiken, kunt u waarden wijzigen of links/knoppen activeren, afhankelijk van de situatie.
*U kunt knoppen activeren door op de spatiebalk te drukken.
*U kunt een link volgen door op Enter te drukken.
*Selecteer tabbladen en keuzerondjes met de pijltoetsen.
Toetsenbordnavigatie moet ook werken in mobiele websites en apps. Gebruikers met motorische beperkingen hebben met name moeite met touchscreens en gebruiken vaak toetsenborden die via Bluetooth zijn verbonden met de mobiele telefoon.
Bevindingen per richtlijn
Knop niet bedienbaar met toetsenbord
Prioriteit:
Hoog
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is een knop gevonden, die niet of niet voldoende bedienbaar is met het toetsenbord. Zie bijvoorbeeld:
- De knop (zie afbeelding) waarmee de grootte van het Filters- en Afleiden-venster aangepast kan worden. Deze knop is niet bedienbaar met het toetsenbord. Dit probleem komt voor op:
- Zorgproductenviewer (https://zorgproducten.nza.nl/ZorgproductViewer.aspx)
- Casus afleiden (https://zorgproducten.nza.nl/CasusAfleiden.aspx)
- De Ververs-, vergroot- en verklein-knop zijn niet bereikbaar met het toetsenbord en daarom ook niet te bedienen met het toetsenbord. Dit probleem komt voor op:
- Zorgproductenviewer (https://zorgproducten.nza.nl/ZorgproductViewer.aspx)
- Casus afleiden (https://zorgproducten.nza.nl/CasusAfleiden.aspx)
U603: Modals kunnen gesloten worden door het toetsenbord te gebruiken Voldoende
Toelichting
Zorg voor een "Sluiten" knop in het modale venster. We raden ook aan dat de Esc-toets kan worden gebruikt om het modale venster te sluiten, maar het is niet voldoende om alleen het modale venster te kunnen sluiten met de Esc-toets, je hebt ook een link of knop nodig naast de Esc-toets. Houd er rekening mee dat we aanbevelen dat de Esc-toets wordt geïmplementeerd, maar dit is geen vereiste.
2.1.2 Geen toetsenbord moeilijkheden
U604: Gebruikers kunnen met het toetsenbord door de hele website navigeren zonder vast te komen zitten in een bepaald gebied van de website (bijvoorbeeld een videospeler). Voldoende
Toelichting
Om aan dit criterium te voldoen, moet het onmogelijk zijn om het onderdeel te verlaten met toetsenbordopdrachten. Als je bijvoorbeeld door alle dagen van een maand moet tabben om uit een datumkiezer te komen, is dat vanuit juridisch oogpunt acceptabel, zelfs als het niet erg gebruiksvriendelijk is.
2.1.4 Enkel-teken sneltoetsen
U618: Wanneer een sneltoets in content wordt geïmplementeerd door alleen letters (inclusief hoofdletters en kleine letters), leestekens, cijfers of symbolen te gebruiken Voldoende
Toelichting
Bij alle sneltoetsen moet de gebruiker ten minste een wijzigingstoets indrukken naast de sneltoets. Bijvoorbeeld, Alt+S is in orde, maar niet alleen S.
2.2.1 Instelbare timing
U614: Vermijd indien mogelijk het gebruik van time-outs of tijdsbeperkingen, of geef de gebruiker de optie om de tijdslimiet te verlengen of te vermijden Voldoende
Toelichting
Als er tijdslimieten of time-outs bestaan, moeten gebruikers indien mogelijk in staat zijn om ze uit te schakelen, de tijd te verlengen of de tijdslimieten aan te passen.
2.2.2 Pauzeren, stoppen, verbergen
U412: Vermijd bewegende, knipperende en scrollende content zoals carrousels en achtergrondvideo's die automatisch starten. Als dergelijke elementen aanwezig zijn, moet het mogelijk zijn om ze te pauzeren. Voldoende
Toelichting
Voor alle bewegende, knipperende of scrollende informatie die automatisch start, langer dan vijf seconden duurt, en parallel wordt gepresenteerd met andere inhoud, is er een mechanisme voor de gebruiker om het te pauzeren, stoppen of verbergen.
De gebruiker heeft de mogelijkheid om bewegende, knipperende of scrollende informatie te pauzeren, te stoppen of te verbergen, wanneer deze informatie:
1. automatisch start;
2. langer dan vijf seconden duurt, en;
3. parallel met andere content wordt getoond,
Tenzij deze bewegende, knipperende of scrollende informatie onderdeel is van een activiteit waar het essentieel voor is.
U431: Content die automatisch ververst, moet pauzeerbaar zijn Voldoende
2.3.1 Minder dan drie flitsen
U413: Webpagina's bevatten niets wat meer dan drie keer flitst in enige periode van één seconde Voldoende
Toelichting
Je moet altijd vermijden om knipperende inhoud te gebruiken, ongeacht of het zich rechtstreeks op de pagina bevindt of in video's. Als je wel knipperende informatie/objecten hebt, zorg er dan voor dat ze niet met een hogere frequentie knipperen dan 3 keer per seconde. Dit is belangrijk om het risico op epileptische aanvallen bij gebruikers met epilepsie te minimaliseren.
2.4.1 Skip blokken
U608: Er is een snelkoppeling om delen van de pagina te omzeilen, zoals de navigatie en andere repetitieve inhoud Onvoldoende
Toelichting
Er moet een mogelijkheid zijn om delen van de pagina te omzeilen, zoals navigatie en andere repetitieve inhoud. De beste manier om dit te realiseren is door een skiplink aan te bieden. Met deze link kunnen gebruikers een deel van de website overslaan en direct door naar de unieke content van een website. Een skiplink moet verborgen zijn totdat de gebruiker erdoorheen tabt.
Dit criterium kan ook op andere manieren worden behaald, bijvoorbeeld door het gebruik van landmarks.
Bevindingen per richtlijn
Geen skiplinks aanwezig
Prioriteit:
Gemiddeld
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is geen skip-link of andere bypass-methode gevonden, maar deze is wel nodig. Zie bijvoorbeeld: Er op geen enkele pagina een skiplink aanwezig om de herhalende content over te slaan. Dit probleem komt voor op:
- Alle webpagina’s.
U632: De content van de pagina staat binnen een main-element Voldoende
Toelichting
Het main-element wordt gebruikt om de belangrijkste content van de pagina te weergeven. Dit maakt het makkelijker voor blinde gebruikers om de belangrijkste informatie te herkennen.
In Zweden vereisen de autoriteiten niet dat landmarks worden gebruikt, maar als ze worden gebruikt, moeten ze correct worden gebruikt om de inhoud van de pagina's te structureren.
2.4.2 Paginatitel
U418: Alle webpagina's hebben een beschrijvende titel Onvoldoende
Toelichting
De webpagina moet een titel hebben die het onderwerp of doel beschrijft. Dit is ook van toepassing wanneer het doel van de pagina wijzigt, deze wijziging moet dan ook zichtbaar zijn in de titel van de pagina.
Bevindingen per richtlijn
Geen paginatitel aanwezig
Prioriteit:
Hoog
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is geen titel voor de pagina aanwezig. Zie bijvoorbeeld: De pagina Toegankelijkheid heeft geen paginatitel. Dit probleem komt voor op:
- Toegankelijkheid (https://zorgproducten.nza.nl/toegankelijkheid.htm)
Paginatitel onvoldoende beschrijvend
Prioriteit:
Hoog
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
De pagina heeft een titel, maar deze beschrijft het doel van de pagina niet of niet duidelijk genoeg. Zie bijvoorbeeld:
Meerdere pagina’s hebben dezelfde paginatitel, namelijk ‘’NZa Zorgapplicatie’’. Naast dat hierdoor de pagina’s geen unieke titel hebben, beschrijft deze titel ook niet het doel van de pagina. Dit probleem komt voor op meerdere pagina's, zoals:
- Zorgproductenviewer (https://zorgproducten.nza.nl/ZorgproductViewer.aspx)
- Casus afleiden (https://zorgproducten.nza.nl/CasusAfleiden.aspx)
- Zoek zorgproduct (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgproduct.aspx)
Pdf zonder titel
Prioriteit:
Gemiddeld
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is een pdf zonder titel. Zie bijvoorbeeld: De pdf Handleiding is niet voorzien van een titel. Dit probleem komt voor op:
- Handleiding NZa zorgproductapplicatie (pdf) (https://zorgproducten.nza.nl/Handleiding.pdf)
2.4.3 Volgorde
U609: De volgorde van de focus bij navigatie met een toetsenbord is betekenisvol en logisch Onvoldoende
Toelichting
Om te voldoen aan de criteria van EN 301 549 en WCAG, moet de tabvolgorde betekenis en werking behouden. Dit betekent bijvoorbeeld dat de tabvolgorde niet heen en weer springt tussen twee verschillende complexe onderdelen, of dat de volgorde ervoor zorgt dat een gebruiker het doel van links en knoppen verkeerd begrijpt.
We raden echter aan dat de tabvolgorde ook logisch en consistent is om het voor gebruikers gemakkelijker te maken.
Normaal gesproken betekent dit dat de focus op een voorspelbare manier beweegt van de linkerbovenhoek naar de rechterbenedenhoek. Maar er kunnen situaties zijn waarin uitzonderingen op deze regel zinvol zijn voor de gebruiker.
Dit criterium geldt niet alleen voor de tabvolgorde, maar ook voor andere toetsenbordnavigatie. Een voorbeeld hiervan is wanneer de pijltoetsen worden gebruikt om door een boomstructuur te navigeren. Zelfs dan is het belangrijk dat de volgorde van de onderdelen bruikbaar is. We raden ook aan dat het als logisch wordt ervaren.
Bevindingen per richtlijn
Focusvolgorde niet logisch
Prioriteit:
Gemiddeld
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Het verplaatsen van de toetsenbordfocus gebeurt niet logisch. De focus verdwijnt bijvoorbeeld buiten een dialoogvenster, of de focus gaat niet logisch door de volgorde van de content heen, of de focus verdwijnt na interactie met de gebruiker. Zie bijvoorbeeld:
- Zie de focus die verplaatst zich van de Exporteer CSV-knop bovenaan de tabel naar de paginanummers onder de tabel. Vervolgens krijgen pas de elementen in de de tabel focus. Dit probleem komt voor op:
- Zoek zorgproduct (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgproduct.aspx)
- Zoek op zorgactiviteit (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgactiviteit.aspx)
- Zie de focusvolgorde bij de filteropties op de Casus afleiden-pagina. Na de +-knop gaat de focus direct naar de Afleiden-knop. De reset-knop en verwijder-knop worden dus overgeslagen. Deze knoppen krijgen pas focus nadat het navigatiemenu focus heeft gekregen. Dit probleem komt voor op:
- Casus afleiden (https://zorgproducten.nza.nl/CasusAfleiden.aspx)
2.4.4 Doel van de link (in context)
U432: De linkteksten zijn beschrijvend en maken het mogelijk om het doel van de link te begrijpen binnen de context waarin deze zich bevindt Voldoende
Toelichting
Linkteksten moeten zo beschrijvend mogelijk zijn om alle informatie te geven die de gebruiker nodig heeft om het doel van de link te begrijpen. In sommige situaties kan tekst in dezelfde alinea, lijst, tabelcel of een bijbehorende tabelkop ook worden gebruikt om het doel te beschrijven, maar voor zover mogelijk zou de linktekst alleen alle relevante informatie moeten geven.
2.4.5 Meerdere manieren
U414: Er is meer dan één manier om content te vinden Voldoende
Toelichting
Een manier om aan dit criterium te voldoen, is om het menu aan te vullen met een zoekfunctie. Alle pagina's die geen onderdeel zijn van een proces (zoals een stap in een e-service) moeten op meer dan één manier te vinden zijn.
2.4.6 Koppen en labels
U415: Koppen en labels beschrijven het onderwerp of doel Voldoende
Toelichting
Voor gebruikers om snel een gevoel te krijgen voor waar functies en informatie zich bevinden op een webpagina, is het belangrijk om beschrijvende koppen, labels en knopteksten te hebben.
2.4.7 Toetsenbord begeleiding
U605: Interactieve elementen worden gemarkeerd wanneer ze toetsenbordfocus ontvangen. Onvoldoende
Toelichting
Het is belangrijk voor gebruikers die zien en die navigeren met een toetsenbord om te kunnen zien welk object op elk moment de focus heeft. Dit kan worden gedaan door een omtrek van het object in focus, een onderstreping of omgekeerde kleuren te gebruiken.
Als je kleuren en randen gebruikt om het object met de focus te markeren, moet het contrast tussen de markering en de omgeving, en tussen de markering en objecten zonder focus, minstens 3.0:1 zijn. Om te voldoen aan de criteria van niet-tekstcontrast in WCAG 2.1, WCAG 2.2 en EN 301 549, zie U408. Formeel voldoe je aan dit criterium zolang de focus zichtbaar is, maar als de contrasten niet goed genoeg zijn, zul je niet voldoen aan de contrasteis.
In iOS heb je geen controle over de kleur van de visuele markering. In plaats daarvan kunnen gebruikers kiezen uit 5-6 verschillende kleuren in de instellingen. Je moet ervoor zorgen dat deze instellingen worden ondersteund in de app en kleuren gebruiken op een manier dat minstens een van de mogelijke kleuren een duidelijke visuele indicatie biedt van alle focusbare objecten in de app.
Op Android kun je de kleur van de visuele markering in Android controleren met deze code:
<item name="android:colorControlHighlight">@color/selected_item_focus</item>
Het resultaat moet worden getest, en je moet ervoor zorgen dat de gekozen kleur voldoende contrast heeft tegen de achtergrond in alle situaties.
Bevindingen per richtlijn
Focusindicator niet altijd zichtbaar
Prioriteit:
Gemiddeld
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
De focusindicator is niet altijd volledig zichtbaar. Zie bijvoorbeeld:
- Zie de focusindicator bij de paginanummers, de actieve pagina heeft geen focus zichtbaar. Dit probleem komt voor op:
- Zoek zorgproduct (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgproduct.aspx)
- Zoek op zorgactiviteit (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgactiviteit.aspx)
- De focusindicator is niet zichtbaar bij de tabelkoppen. De tabelkoppen zijn interactief, er kan namelijk alfabetisch gesorteerd worden per tabelkop. Omdat de tabelkoppen interactief zijn, moeten deze ook focus krijgen. Dit probleem komt voor op:
- Zoek op zorgactiviteit (https://zorgproducten.nza.nl/ZoekZorgactiviteit.aspx)
- De focusindicator is bijvoorbeeld niet zichtbaar bij het NZa-logo in de header. Dit probleem komt voor op:
- Alle webpagina’s
2.5.1 Aanwijzergebaren
U611: Alle functionaliteit waarmee bij de bediening gebruik wordt gemaakt van meerpunts- of padgebaseerde gebaren, kan worden bediend met een enkele aanwijzer zonder een padgebaseerd gebaar, tenzij een meerpunts- of padgebaseerd gebaar essentieel is Onvoldoende
Bevindingen per richtlijn
Veegbeweging heeft geen enkele klik als alternatief
Prioriteit:
Gemiddeld
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is een component gevonden die bediend kan worden door een veegbeweging. Hier is geen enkel-klik bediening bij gevonden. Zie bijvoorbeeld: De knop (zie afbeelding) waarmee de grootte van het Filters- en Afleiden-venster aangepast kan worden. Er is geen andere mogelijkheid dan deze knop te bedienen dan met een veegbeweging. Dit probleem komt voor op:
- Zorgproductenviewer (https://zorgproducten.nza.nl/ZorgproductViewer.aspx)
- Casus afleiden (https://zorgproducten.nza.nl/CasusAfleiden.aspx)
2.5.2 Aanwijzerannulering
U620: Functionaliteiten worden geactiveerd door mouse-up en niet mouse-down Voldoende
Toelichting
Gebeurtenissen worden geactiveerd bij mouse-up en niet bij mouse-down.
Dit geldt ook voor touch. Een gebeurtenis moet worden geactiveerd wanneer de gebruiker de vinger van het scherm haalt, niet wanneer de gebruiker op het scherm drukt.
2.5.3 Label in Naam
U320: Het label wat gepresenteerd wordt aan hulpsoftware voor interactieve bediening bevat de visuele tekst Voldoende
Toelichting
Als er zichtbare tekst is op een pagina die interactieve functionaliteit omschrijft, moet deze tekst in de omschrijving van deze functionaliteit staan. Zo kan een gebruiker met hulpsoftware de functionaliteit aansturen met spraak.
2.5.4 Bewegingsactivering
U613: Zorg voor een alternatief voor interacties gebaseerd op bewegingsbesturing Voldoende
Toelichting
Als je een functie kunt activeren door te schudden met je smartphone (of een ander apparaat) of door een andere beweging te maken, dan moet het mogelijk zijn om dat gedrag uit te zetten en om de functie op een traditionele manier te activeren.
3.1.1 Taal van pagina
U416: De standaard taal van elke webpagina is gedefinieerd in de code Voldoende
Toelichting
Gebruik het lang attribuut van het HTML element.
3.1.2 Taal van onderdelen
U417: Content in een andere taal dan de standaard taal is geïdentificeerd in de code Voldoende
Toelichting
Gebruik het lang-attribuut.
Dit kan worden gebruikt op elk HTML-element, zoals div, p, span, en andere elementen.
3.2.1 Focus
U615: Toetsenbordgebruikers kunnen door de pagina tabben zonder onverwachte wijzigingen of onderbrekingen en zonder dat de focus onverwacht wordt verplaatst Voldoende
3.2.2 Invoer elementen
U616: Verandering van de instelling van een component van de gebruikersinterface veroorzaakt niet automatisch een contextwijziging Onvoldoende
Toelichting
Als een gebruiker de instelling van een onderdeel wijzigt — denk aan het aan- of uitvinken van een aankruisvakje — dan mag dat geen contextwijziging veroorzaken, tenzij je vooraf duidelijk meldt wat er zal gebeuren.
Voorbeelden van wat niet te doen is het laden van een nieuwe pagina, of onverwacht de content wijzigen. Als de gebruiker vooraf geinformeerd is over deze gebeurtenissen, is dit acceptabel.
Voorkom het aanpassen van content boven het punt waar de gebruiker op dit moment aan het navigeren is, tenzij het duidelijk is voor de gebruiker dat dit gaat gebeuren.
Bevindingen per richtlijn
Wijziging bij invoer
Prioriteit:
Hoog
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Wanneer op de Homepage een optie uit de dropdown lijst wordt geselecteerd bij het invoerveld ‘’Direct zoeken naar een zorgproduct’’, wordt automatisch de Zoek zorgproduct-pagina geopend. De gebruiker weet niet dat deze wijziging zal optreden bij het selecteren van een optie in de dropdown lijst, er treedt dus een onverwachte verandering op.
Er is ook het invoerveld wat daarnaast staat (jaar-invoerveld), komt pas later in de leesvolgorde. Hierdoor heeft de gebruiker niet de mogelijkheid om dit aan te passen als het eerste invoerveld al is ingevuld. Dit probleem komt voor op:
- Homepage (https://zorgproducten.nza.nl/)
3.2.3 Logische navigatie
U419: Lijsten met links of functies die op meerdere webpagina's worden herhaald, komen voor in dezelfde relatieve volgorde Onvoldoende
Toelichting
Er kunnen situaties zijn waarin dit verwarrend is voor de gebruiker en waarin het vereiste genegeerd mag worden, maar in de meeste gevallen moet je consistent zijn met de relatieve volgorde van de links/knoppen/functies.
Bevindingen per richtlijn
Navigatie niet consistent
Prioriteit:
Hoog
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is een navigatie-element dat niet consistent is in opmaak en layout over de verschillende pagina’s waar het op voorkomt. Zie bijvoorbeeld: De Toegankelijkheidspagina, deze pagina heeft geen navigatiemenu zoals de andere pagina’s van deze website. Dit probleem komt voor op:
- Toegankelijkheid (https://zorgproducten.nza.nl/toegankelijkheid.htm)
3.2.4 Consistente identificatie
U420: Dezelfde functionaliteit wordt consistent beschreven in de website/ app. Voldoende
Toelichting
Gebruik dezelfde terminilogie door de site heen. Gebruik bijvoorbeeld niet "service" op de ene plek, en "helpdesk" op een andere plek als er wordt gerefereerd aan dezelfde functionaliteit.
Dit geldt ook voor labels binnen formulieren.
3.3.1 Fout identificatie
U315: Alle fouten in formulieren worden beschreven in tekst, waarin wordt uitgelegd wat er mis is. Voldoende
Toelichting
De foutmelding moet aangeven waar de fout zit
3.3.2 Labels en instructies
U422: Alle website/ app elementen die gebruikersinput vereisen hebben een zichtbare beschrijving Onvoldoende
Toelichting
In alle situaties waar gebruikers iets moeten selecteren (bijvoorbeeld door op een object op de pagina te klikken) of informatie moeten invoeren, is er een zichtbare tekst die het doel van dat onderdeel uitlegt, inclusief informatie over wat de gebruiker moet invoeren in een formulierenveld en in welk formaat als dat niet duidelijk is voor de gebruiker. Let op: het label moet altijd zichtbaar zijn, het is niet voldoende met een tijdelijke tekst.
Bevindingen per richtlijn
Invoerveld zonder label
Prioriteit:
Hoog
Status:
Open
Omschrijving en voorgestelde oplossing:
Er is een invoerveld zonder (programmatisch gekoppeld) label. Daardoor is het doel van het invoerveld niet programmatisch te detecteren; dit levert problemen op bij het gebruik van ondersteunende technologieën, zoals een schermlezer. Zie bijvoorbeeld:
Het jaar-invoerveld op de Homepage. Deze dropdown lijst heeft geen (zichtbaar) label, terwijl dat wel nodig is. Dit probleem komt voor op:
- Homepage (https://zorgproducten.nza.nl/Home.aspx)
U423: De instructies die worden verstrekt voor website/ app-elementen die gebruikersinvoer vereisen, bevatten informatie over wat er moet worden ingevoerd of geselecteerd, en welke formaten moeten worden gebruikt. Voldoende
Toelichting
Dit betreft ook informatie waar navigatie voor nodig is, of input die optioneel is.
3.3.3 Fout suggestie
U424: Fouten worden beschreven in tekst met informatie over hoe de fout te corrigeren (indien mogelijk). Voldoende
Toelichting
Voor gebruikers is het niet alleen belangrijk om te begrijpen dat er iets mis is en waar de fout zich bevindt. Het is ook belangrijk om te begrijpen hoe de fout gecorrigeerd kan worden. In veel situaties is het mogelijk om een educated guess te maken over wat er mis is gegaan. Bijvoorbeeld, als een gebruiker een datum heeft ingevoerd in de verkeerde volgorde (jjjj-mm-dd in plaats van ddmmjj) en het nummer van de dag in de maand hoger is dan 12, zou je de datum kunnen voorstellen die je denkt dat de gebruiker heeft geprobeerd in te voeren.
Onthoud, je mag de door de gebruiker ingevoerde gegevens nooit wijzigen zonder de gebruiker op de hoogte te stellen van wat er is gedaan. Verander nooit automatisch een waarde om in een specifiek bereik te passen als je de gebruiker hier niet van op de hoogte stelt.
3.3.4 Fout preventie (Juridisch, financieel, gegevens)
U425: Belangrijke formulieren laten de gebruiker gegevens bekijken, bewerken en bevestigen voordat ze worden verzonden. Voldoende
Toelichting
Dit geldt voor alle formulieren die juridische verbintenissen of financiële transacties verwerken.
4.1.1 Parsing
U102: Alle markup is volgens de specificatie Voldoende
Toelichting
Belangrijk: Deze vereiste moet als voldaan worden beschouwd voor alle webinterfaces die zijn gebouwd op HTML. De vereiste is ook verwijderd uit WCAG 2.2. We raden nog steeds aan dat de code zoveel mogelijk de standaard volgt, maar het is niet langer een vereiste om aan de wettelijke eisen in Nederland te voldoen.
4.1.2 Naam, rol, waarde
U210: Alle interactieve objecten zijn omschreven naar de gebruiker op een manier zodat het doel voor de gebruiker makkelijk te begrijpen is Voldoende
Toelichting
Dit gaat over formulierbesturingselementen, links, knoppen en andere interactieve objecten. Alle elementen waarmee de gebruiker kan communiceren, moeten begrijpelijk zijn voor alle gebruikers. Links moeten gelinkte teksten hebben die het doel van de links uitleggen, knoppen moeten knoppenaanduidingen hebben, formulierbesturingselementen moeten labels hebben, enzovoort. Als dat niet mogelijk is, kun je ook aria-label gebruiken om het object uit te leggen. De informatie moet alle relevante informatie bevatten, zoals naam, rol en waarde. Een voorbeeld is selectievakjes. Het moet mogelijk zijn om te begrijpen of het selectievakje is aangevinkt of niet. Een ander voorbeeld zijn knoppen die containers met informatie uitvouwen. De knop moet worden beschreven zodat gebruikers begrijpen of de container is uitgevouwen of niet. Er zijn verschillende criteria in de checklist die gerelateerd zijn aan dit criterium. Het doel van deze eis is om situaties te dekken die mogelijk niet worden gedekt door andere eisen. Verifieer of dit werkt door de oplossing te testen met schermlezers, zowel op desktop als op mobiel.
U211: Elk iframe element dat wordt gebruikt, heeft een title-attribuut dat de content goed omschrijft Voldoende
Toelichting
Iframes worden gebruikt om inhoud van een andere webpagina weer te geven. Dit wordt vaak gedaan om een videospeler of een andere vorm van applicatie binnen een webpagina te tonen.
Gebruikers die de interface niet kunnen zien, kunnen ervoor kiezen om de inhoud in het iframe weer te geven of te negeren. De titeltekst geeft deze gebruikers informatie om hen te helpen beslissen of ze de inhoud willen weergeven of niet.
U321: Knoppen en links die content in- en uitklappen, gebruiken aria-expanded Voldoende
Toelichting
Aria-expanded="true" wordt gebruikt als de content is uitgeklapt.
Aria-expanded="false" wordt gebruikt als de content is ingeklapt.
4.1.3 Statusberichten
U323: Statusberichten en andere content die automatisch wordt bijgewerkt, worden toegankelijk gemaakt voor hulptechnologie Voldoende
Toelichting
Dit moet worden gedaan op een manier die geschikt is voor de situatie. Belangrijke updates moeten zo snel mogelijk worden aangekondigd, terwijl minder belangrijke informatie mogelijk helemaal niet wordt aangekondigd.
Een manier om dit te doen is met het aria-live attribuut.
Je kunt ook WAI-ARIA rollen status, alert en alertdialog gebruiken om statusberichten te markeren die de aandacht van de gebruikers vereisen.
-